FAHAMU MMEA WA KONGWA / JONGWA 'Commelina benghalensis' NA FAIDA ZAKE 10 KWA AFYA YAKO!

 

Watu wengi huweza kuuchukulia kama magugu-shamba tu na mimea sumbufu inayotambaa kumbe ni lulu kwenye baadhi ya tamaduni mbalimbali afrika, Asia, Ulaya na Amerika.

Na.

Stewart Meena.

Ni mmea wa porini unaoota sana Tanzania hasa mashambani, kando ya mito na sehemu zenye unyevunyevu, ambapo watu wengi huuona kama majani yanayotambaa na yaliyo masumbufu kwa rutuba ya mazao mengine katika shamba au bustani, kama ilivyo tu kwa mimea ya magugu kwani huota kwa kusambaa kama ilivyo kwa ukoka.

Mmea huu una majina mengi, ikilinganishwa na unakopatikana kwani una asili ya bara Asia, Afrika na ulaya na Amerika kusini, ambapo majina hayo ni kama vile: (Wandering Jew, Tropical Spiderwort, Matangawizi pori, Ndele, Kongwa na kule uchagani wakiuuta: ‘Ishongwe’ au ‘Iriria’ ) kitaalamu ukiitwa: Commelina benghalensis.

Je! Unawezaje kuutambua: Utambulisho Wake ‘Kama ilivyo pichani’ ina Shina laini, lenye maji au utomvu mweupe usio na rangi ya maziwa kama mimea ningine kwa ndani, ambapo huota kwa wingi kama ukoka na ikiwa kwakutambaa chini.

Majani yake ni ya kijani iliyopauka, umbo la yai nan cha katikati kwa mbele, huku Maua yake ni madogo ya yenye rangi ya bluu iliyokolea, na huweza kuonekana kwa wepesi zaidi ikiwa imechanua asubuhi tu, ikilinganishwa na mchana. Pia Huzaa juu na hata chini ya ardhi.

Image: Mr. Meena

Katika tiba asilia mmea huu una maajabu yake: na umekuwa ukitumika kwa miongo mingi kwenye baadhi ya tamaduni na kuleta matokeo katika tiba asilia ya mimea (Natural Herbs) ambazo nitakwenda kuziangazia hapa chini;

Sehemu Zinazotumika kama Dawa:

Majani, shina changa na mizizi yake; Ambapo mara nyingi hupondwa maji yake yakitoka au hukaushwa kivulini ‘usitumie yakiwa mabichi’

Matumizi Yake Kwenye Dawa Za Asili:

Haya ni matumizi yanayojulikana kwa tiba asili, kulingana na tafiti zilizofanyika kwenye baadhi ya tamaduni (Afrika na Asia) na tafiti hizo ni kwa tiba za mimea asilia pekee na sio kwa kwa utabibu mahospitalini au kwa ushauri wa daktari. (Zingatia: Kama una ugonjwa sugu muone mtaalamu wa afya).

Vidonda na Michubuko: Majani yake freshi hupondwa na kuwekwa kwenye kidonda. Unasemekana kusaidia kukausha kidonda haraka na kuzuia usaha kwa sababu una uwezo wa kupambana na bakteria.

Kuvimba na Maumivu ya viungo: Majani hupashwa moto kidogo kisha hubandikwa sehemu inayovimba. Wazee husema hupunguza maumivu.

Macho kuwasha na macho mekundu: Kwa baadhi ya jamii, maji ya majani yake yaliyochemshwa na kuchujwa vizuri hutumika kuosha macho” Hii inahitaji usafi mkubwa sana, usijaribu bila ushauri wa mtaalamu au mtabibu aliyewahi kujaribu kuyatumia.

Homa na Mafua: Chai ya majani yake hupikwa na kunywa kwa ajili ya kupunguza joto na kikohozi.

Matatizo ya njia ya haja ndogo ‘Mkojo’ na Figo: Mizizi yake kwa tiba ya Kihindi (Ayurveda) hutumika kutengeneza dawa ya kusafisha njia ya mkojo.

NB: Sehemu zingine kwa baadhi ya makabila hapa Tanzania, majani yake hupikwa na kutumiwa kama mboga ya kulia ugali kama ilivyo tu kwa ‘mchicha pori’ ikielezwa pia ni chanzo kikubwa cha vitamin mwilini.

JINSI INAVYOANDALIWA

Chukua majani yake freshi, kisha yaoshwe vizuri kwa maji safi, kisha yapondeponde hadi upate uji laini, kisha tumia kuyagandisha kwa nje au juu ya kidonda na ulipopata majeraha.

Au pia waweza kuyachemsha baada ya kuyachuma na kuyaosha kwa maji safi, kisha yakamue kwa chujio au kitambaa safi kisicho na nyuzinyuzi ili kupata juisi au ‘maji yake’ na tumia kama chai kutwa mara mbili.

TAHADHARI MUHIMU: Usitumie kwa kunywa ikiwa mabichi na hujayachemsha kwani huweza kukuletea ‘mzio’ (allergy) na usiyameze majani yake kwa usalama wa tumbo.

Pia: Kwa Wanawake wajawazito na watoto wadogo hawashauriwi kuitumia bila ushauri wa mganga au mtabibu wa dawa asili, Na kama kidonda ni kikubwa au kimevimba sana, nenda hospitali kwanza.

ASANTE KWA KUTUFUATILIA HADI MWISHO: Endelea kutembelea page hii ili kusoma pia Makala nyinginezo kwa ujuzi na maarifa zaidi. “Tuachie maoni yako, sehemu ya comment hapo chini’