Jumapili, 25 Oktoba 2026

FAHAMU: ULAJI WA KARANGA, CHANZO CHA JOTO MWILINI NA MAFUA/FLU!?

 


Writer: Stewart Meena

Karanga, ni nafaka ambayo ni mashuhuri sana Tanzania na Duniani kwa walaji na watumiaji wa bidhaa hii adhimu, ambapo hupatikana ndani ya ardhi baada ya kuchimbuliwa au kuvunwa katika mmea wake.

Kama ilivyo nafaka nyinginezo, karanga pia huwa na chanzo cha kuupatia mwili nishati ya joto, ambapo mara nyingi mwili wa binadamu hupata joto kupitia madini mwili mbalimbali pamoja na ulaji wa Vyakula vya wanga.

Ili mwili ujijenge vizuri unahitaji virutubisho kamili, ambavyo hupatikana kwenye ulaji wa mlo kamili unaojumuisha "Vitamini, Protini pamoja na Wanga"

Vitamini: hupatikana zaidi katika matunda ya aina tofauti-tofauti; Wanga: hupatikana zaidi katika nafaka, na Protini: hupatikana zaidi kwenye Nyama na baadhi ya nafaka kama vile Maharagwe, karanga nk.

Je!?

Karanga ni chanzo cha joto mwilini, lakini pia imekuwa ikihusianishwa na chanzo cha mafua makali "Flu" Je ni kweli?



KARANGA: Peke yake hazileti mafua ‘Flu’ kwa mafua yenyewe husababishwa na Virusi na sio chakula, na mtu huweza kupata ‘Flu’ kwa kuambukizwa na mtu mwingine aliyeambukizwa au unaposhika sehemu ye virusi au bakteria hao wa ‘Flu’

Walaji wengi wa karanga hula kwa sababu ya kuupatia mwili joto sababu karanga zina wingi wa mafuta na protini ambayo ndio chanzo kikuu cha nishati ya joto mwilini.

Swali: Kwanini watu hupiga chafya baada ya kula karanga na kunywa na vimiminika kama maji baridi?

Jibu: Hii mara nyingi ni mzio (allergy) ndogo, ambapo karanga ni miongoni mwa vyakula vinavyoongoza kwa kuwapatia watumiaji wake mzio Duniani. Ambapo dalili zake ni pamoja na:

  • ·       Kuwashwa kooni
  • ·       Kukohoa au kupiga chafya
  • ·       Macho kutoa machozi
  • ·      Ngozi kuwashwa na kutoka vijipele vidogovidogo nk.

Ambapo dalili hizo mara nyingine huweza kuleta flu kali ya ghafla kwa muhusika lakini kwa muda mfupi kulingana na uimara wa kinga-mwili ya muhusika, kwani mwili na kinga zako ‘reaction’ yake ndio inapambana na mzio wa karanga kama adui aliyeingia kwa wakati huo.

Mwili wa Binadamu huwa na Nyuzijoto 37c., na huweza kupungua au kuongezeka katika nyakati tofauti, kama vile mtu kuwa na homa (mgonjwa) au kupitia kipindi cha baridi au joto kali, ambapo mwili hujaribu kubadili jotoridi lake kuendana na huo wakati husika.

VYANZO VYA MAFUA:



Mafua (Flu) huchagizwa na Bacteria (Virus) ambao huweza husambaa kutoka mtu mmoja na mtu mwingine endapo kutakuwa na kukaribiana.

Mtu huweza kupata mafua pia kutokana na vumbi kuingia katika chemba ya pua na kusababisha usumbufu kwenye mfumo wa upumuaji ndani ya tundu za pua ndani ya kinywa kutokea nje.

Maganda ya karanga pia huwa na viambata-bacteria ambavyo huweza kusababisha mafua miongoni mwa watumiaji kwa kuzingatia kinga yao ya mwili na kundi la damu alilonalo muhusika.

Mfano: wengine husema, nimepata aleji ya mafua, kutika damu puani nk. (kambaku) baada ya kula vyakula fulani, labda dagaa, uono, karanga mbichi, uji, ndizi za kuchemsha nyama za kondoo na mbuzi nk)

·       Baridi kali pia huweza kusababisha mafua mepesi, msimu na nyakati za baridi pia watu hushuhudia kupata mafua (Mf. Asubuhi pindi uamkapo mapema huweza kupata una mafua mepesi, ambayo huweza kuisha ukisha-koga na kuuchangamsha mwili kwa mazoezi:

KIMSINGI: Ulaji wa karanga mbichi pamoja na maganda yake mepesi kwa baadhi ya watu huwasababishia mafua, na hiyo ni kawaida sababu nilizozieleza hapo juu (Mzio au allergy) na reaction ya mwili kutengeneza kinga ya kuambana na mzio huo:

Hivyo karanga nazo huweza kuleta mafua "Endapo mlaji akiwa na kinga mwili dhaifu na kundi lake la damu likiwa dhaifu lakini pia kwa kula karanga zilizokaangwa na maganda yake, haswa baada ya kuziacha zilale na wakati wa kuzila ukaambatanisha na maji (kuzilowesha)

Makundi ya damu (Blood groups) ni kama vile: Group O "positive & negative"; Group A; Group B; na Group AB.

KINGA MWILI:

Mwili wa mwanadamu una kinga-mwili kuu mbili ambazo hupambana na magonjwa ambukizi na zipo kwenye damu nazo ni seli hai nyekundu na nyeupe (White cell and red cells)

ZINGATIA: Kuacha tabia ya kula karanga na maganda yake (haswa zilizokaangwa) zimenye, pia ukila karanga mbichi hakikisha usinywe na maji baridi wakati unapozila, labda unawezakula karanga mbichi na chai haina tatizo.

KARANGA KAMA BOOST-NGUVU ZA KIUME



Usile karanga pamoja na vinywaji vyenye "Caffeine" kama Chai ya kahawa, baadhi ya soda kama "energy drink" nk sababu vinywaji hivyo huwa na kawaida ya kuongeza msukumo wa damu, hivyo ni hatari kutumia na karanga maana nazo sina sifa sawia mbili au tatu zaidi tofauti.

Mfn. Baadhi vya wanaume hutumia karanga mbichi, energy au wine, mchuzi wa pweza au samaki, muhogo au nazi kuongeza nguvu za kiume"

ni kweli unaweza kuongeza, ila madhara huweza kuja kupatikana baadae taratibu bila muhusika kung'amua ameshakua mraibu (kuathirika) Hadi a-boost ndio awe imara.

Kila kitu hutumiwa kwa kiasi, usiwe unatumia karanga nyingi kila siku kupita kiasi, ila unashauriwa utumie kiasi kidogo tu inatosha, maana virutubisho mwili sio lazima utumie sinia nzima ndio uvipate, HAPANA: hata kiasi kidogo tu inatosha.

USHAURI:

Ugonjwa wa Mafua "Flu" unaweza kuepukika kwa kutokukaa karibu sana na watu wenye dalili za mafua makali (na kupiga chafya) maana Flu, husambaa kwa virusi (Bacteria)

Usikae sana maeneo yenye vumbi, na ikibidi kukaa (hakikisha umevaa barakoa "mask") ili kujikinga na na vumbi hilo ili kutokupata mafua.

Pima kundi lako la damu" litambue, fahamu vyakula vinavyoweza kuchochea na kukuza kinga mwili-damu yako, na pia zingatia kila siku unakula matunda ambayo yatakupatia vitamini, maana Vitamins huusaidia mwili kutengeneza kinga yake na kupambana na magonjwa.

Hakikisha unakula mbogamboga zenye uchachu, "Mnafu, mchunga nk: na pia kila mlo wako uwe na mboga za majani.

MWISHO:

Vyakula, matunda, Mbogamboga, mimea, mazingira ndio uhai wetu, tunaweza kutokuugua mara kwa mara tukijitambua, kuzingatia na kutafuta maarifa zaidi (elimu) kuhusu ulaji sahihi, miti na mimea dawa pamoja na kuyatawala na kuyatunza mazingira yetu".

Kwa MAONI, MASWALI na KUFAHAMU ZAIDI: WASILIANA NASI KUPITIA.

E-mail: stewartmeena6@gmail.com ; WhatsApp.0778291375

Facebook: Elia Stewart Jr.

Fb Page: www.facebook.com/stewart.meena

Tafadhali, (Follow us) Like page na share ujumbe unaokuvutia kuelimisha wengine pia nao wapate kujifunza na kuelimika.

Facebook #EliaStewartJr. #Special4fans #HistoryAndAmazingThings

Jumatatu, 19 Oktoba 2026

Wilaya ya Moshi (Kilimanjaro) - Kata, Vyakula, Makabila, Elimu na Shughuli za Kiuchumi

 


Na. Stewart Meena.

Moshi ni wilaya na makao makuu ya Mkoa wa Kilimanjaro, mkoa mmojawapo ambao unaunda nchi ya Tanzania, Na ikiwa imegawanyika katika kanda mbili ile ya (Moshi mjini) na ile ya (Moshi Vijijini).

Mkoa wa Kilimanjaro umegawanyika katika wilaya 7 ambazo ni: Hai, Siha, Moshi mjini, Moshi vijijini, Rombo, Mwanga na Same.

LEO Tunaiangazia Wilaya hii ya MOSHI: Ambayo kimsingi ni miongoni mwa wilaya kongwe Tanzania kiasi kwamba baadhi ya watu kwingineko ‘Mikoani’ wamekua wakiihusisha Wilaya hii na Mkoa na kusahau kuwa mkoa ni Kilimanjaro na sio Moshi kama wadhaniavyo.

Kwa mujibu wa Sensa ya watu na makazi ya mwaka 2022, Mkoa wa Kilimanjaro una idadi ya wakazi wapatao "Milioni1 Laki8 na elfu61, mia9 na34, Huku Wilaya ya Moshi Mjini na ile ya moshi vijijini pekee, ina jumla ya wakaazi wapatao Laki8, elfu67, mia5 na 36 (331,733 - Moshi mjini, na 535,803-Moshi vijijini) ingawa hii huweza kupanda maradufu haswa wakati wa sikukuu ya krismass na mwaka mpya, wenyeji wanapokuwa wamerejea kutoka mikoani kwenye utafutaji (wenyewe wakiita "kurudi kuhesabiwa")

Kabila linaloongoza kwa idadi kubwa ya wakazi wa mji wa Moshi ni: Wachaga wakifuatiwa na Wapare, Wagweno wa wilaya ya Same na Mwanga, na makabila mengine madogo-madogo yaliyohamia kutoka sehemu mbalimbali za Tanzania kama Wadigo na Wasambaa (wagosi) kutoka mkoa wa Tanga, Waarusha, waMeru na Wamasai kutoka Mkoa wa Arusha, Warangi-Kondoa, waPemba-Zanzibar, n.k. huku kukiwa na wale wageni kutoka nchi jirani ya kenya: Wakuitwa WaKamba, Wajaluo, waKahe na waTaita, kutokea eneo la Taveta, Mombasa-Kenya.

Zifuatazo ni kata za Wilaya ya Moshi (Mjini na Vijijini)


Moshi mjini:

KATA ZA MOSHI MJINI: Bomambuzi, Bondeni, Kaloleni, Karanga, Kiboroloni, Kilimanjaro, Kiusa, Korongoni, Longuo A na B, Majengo, Mawenzi, Mfumuni, Miembeni, Mji Mpya, Msaranga, Ng'ambo, Njoro, Pasua, Rau (juu), Shirimatunda na Soweto.

Arusha Chini, Kahe Magharibi, Kahe Mashariki, Kibosho, Kibosho Kati, Kibosho Kirima, Kibosho Magharibi, Kibosho Mashariki, Kilanya, Kilema Kaskazini, Kilema Kati, Kilema Kusini na Maporomoko ya maji Materuni.

NYINGINE: Okaoni, Old Moshi Magharibi, Old Moshi Mashariki, Sambarai, Uru Kaskazini, Uru Kusini, Uru Mashariki, na Uru, Shimbwe.

Moshi Vijijini

KATA ZA MOSHI VIJIJINI: Mamba Kaskazini, Mamba Kusini, Manushi, Marangu, Marangu Magharibi, Marangu Mashariki, Mbokomu, Mwika Kaskazini, Mwika Kusini, Njia Panda (Himo), Nyumba ya Mungu, Kimochi, Kindi, Kirua Vunjo Kusini, Kirua Vunjo Magharibi, Kirua Vunjo Mashariki, Lyamungo, Mabogini, Kahe, na Makuyuni (Himo).

VYAKULA:

Vyakula vya asili haswa kwa Wachagga hupendelea zaidi vyakula vinavyopikwa kwa kutumia Nafaka, ndizi, magimbi (mayugwa), maziwa na nyama. Mfano: Mtori (Hupikwa kwa ndizi zilizosagwa na nyama), kitawa (Ndizi na maziwa mtindi), kyumbo (Ndizi na maharagwe), na machalari, (Ndizi na nyama) pamoja na Ng'ande.

Nafaka zilimwazo ni pamoja na" kunde, maharage, ulezi, mtama, alizeti na mahindi" Huku mifugo kama mbuzi, ngombe, nguruwe na kondoo, na ile ya jamii za ndege kama bata, kuku, na kanga wakifugwa pia kwa wingi kwaajili ya biashara, nyama mayai na maziwa kwa mbuzi na ng’ombe.

Kwa utajiri huo wa mazao ya nafaka: Moshi hupelekea kutengenezwa na kutumiwa kwa vinywaji vyenye kilevi na visivyo na kilevi (pombe) mbalimbali, na ni vya asili maeneo haya, ziitwazo, Dadii (mchanganyo wa unga wa mahindi), togwa (kutumia mtama), na "Mbekee au mbege, inayopikwa kwa kuchanganya (ndizi, ulezi na mti wa msesewe) ambacho ndio kinywaji pendwa zaidi wilayani hapa.

Wakazi wengi wa Moshi ni wakulima, wafugaji na wafanyabiashara, ambapo eneo kuu la biashara ni masokoni, na masoko makuu eneo hilo ni: Mwika, Kisambo, Kiraracha, Kiusa, Marangu mtoni, Himo, Kiboroloni, Mbuyuni, Kahe (Chekereni) na Soko kuu la mitumba Memorial njia ya kuelekea Mkoa jirani wa Arusha.

Katikati ya mwaka, idadi ya wakazi wa maeneo haya hupungua, haswa vijijini maana watu wake wametawanyika miji mbalimbali Tanzania, kwaajili ya kufanya biashara na utafutaji, huku wale waishio vijijini, huenda marangu mtoni, Mwika, moshi mjini, au Himo kufanya kazi na kurudi nyumbani jioni giza linapozama.

Na hii ndio maana utasikia watu wakisema: “Utakapoenda popote Tanzania ukamkosa mchaga na msambaa, na Muha basi ondoka hapo hapafai kuishi”

UKUAJI WA UCHUMI:

Ukuaji wa mji wa Moshi hauendani na mipango halisi ya 'Mipango Miji'. Hii inatokana na kutokufuatiliwa kwa sheria mbalimbali zinazohusu uendelezaji wa miji, kutokana na mila za kurithishana mali na mashamba au viwanja nk. Ikishamiri zaidi maeneo ya vijijini zaidi kuliko mjini.

HALI YA HEWA:

Moshi ni mji wenye baridi katika miezi ya Juni mpaka Agosti na joto katika miezi ya Oktoba hadi katikati ya Januari, ingawa kuna maeneo haswa yanayoelekea mlima Kibo (Kilimanjaro) baridi haikauki majira yote ya mwaka haswa nyakati za usiku. (Huwezi kulala bila blanketi la kujifunika) mkoa wote wa Kilimanjaro upo nyanda za juu kaskazini.

SHUGHULI ZA KIUCHUMI:

Kilmanjaro: Uchumi hutegemea zaidi, (Utalii), kuwapokea wageni kutoka mataifa mbalimbali wanaokuja kutalii mlima kilimanjaro, mbuga za wanyama na maporomoko ya maji (Waterfalls) Kuogelea na kujifunza tamaduni za jadi zaidi zile ziwahusuzo Wamasai waihio Arusha-chini na Kahe.

Maporomoko ya maji mashuhuri zaidi hapa ni yale ya (Materuni waterfalls), huku kuogelea hupendelea zaidi, marangu, au ile ya (Kikuletwa) au chemka, iliyopo wilaya ya hai eneo la boma, kujionea samaki wanaofanya Masaji kufurahia maji joto yake.

Mkoa wa Kilimanjaro na mji wa Moshi una mandhari nzuri ya kuvutia watalii, na huduma muhimu kama mahoteli, usafiri (ndege na mabasi), na ukarimu wa wenyeji.

Watalii hupenda sana mji wa Moshi kwa sababu ya mlima Kilimanjaro, ambao hupandwa kupitia njia tofauti-tofauti zaidi ile ya kibosho, machame-umbwe, Marangu na Rombo.

Hivyo kusaidia kukuza uchumi wa mji huu wa Moshi; na kutunza amali na historia ya mji huu, na jirani yake mkoa wa Arusha wenye mbuga za wanayama mashuhuri za Serengeti, Ngorongoro, Tarangire na Ziwa Manyara.

MAENDELEO YA ELIMU:

Mji wa Moshi una vyuo vikuu vinne: MUCCoBS (Moshi University College Of Cooperative and Business Studies) ambacho ni chuo kikuu kishiriki cha Sokoine University of Agriculture (SUA) ya Morogoro.

MWUCE (Mwenge University College Of Education) ambacho ni chuo kikuu kishiriki cha SAUT (St. Augustine University - Mwanza); KCMC Medical School chini ya Chuo Kikuu cha Tumaini; OUT (The Open University of Tanzania) ambacho ni tawi la chuo chenye jina hilohilo chenye makao yake makuu jijini Dar es Salaam.

Je! Wajua?

Neno ‘mpare’ ni neno la asili ya kichaga, likimaanisha (mpige!)

HADI WAKATI UJAO; MAKALA YA MJI WA MOSHI INAISHIA HAPA….

Tafadhali, (Follow us) Like page na share ujumbe unaokuvutia kuelimisha wengine pia nao wapate kujifunza kuhusu Tanzania nay ale yaliyowazunguka.

Facebook #EliaStewartJr. #Special4fans #HistoryAndAmazingThings

Jumatano, 14 Oktoba 2026

KUMBUKIZI: Miaka 27, Mwl Julius K. Nyerere – MATUKIO MUHIMU TANZANIA



Leo Tunaadhimisha kumbukizi ya miaka 27 tangu Rais wa kwanza wa Tanzania na Baba wa Taifa, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipotutoka tarehe (14 Oktoba 1999) akiwa Hospitali ya St. Thomas, Jijini London, Uingereza.

HISTORIA YAKE KWA UFUPI:

Mwalimu: JK. Nyerere, Alizaliwa: 13 Aprili 1922, Butiama, mkoani Mara, yalipojengwa makumbusho yake kwasasa, ambapo Elimu: alihitiku katika chuo kikuu cha Makerere University Uganda, kisha University of Edinburgh Scotland akichukua (Shahada ya Uzamili).

Siasa: Katika harakati za siasa, Mwalimu Nyerere Alianzisha TANU mwaka, 1954 na kuiongoza Tanganyika kupata Uhuru wake mnamo tarehe 9 Dec 1961, chini ya mkataba uliokuwa wa uangalizi wa nchi ya Uingereza na bila ya kumwaga damu.

Muungano:

Ilipotimu mwaka 1964, April 06" Rais nyerere na Rais wa Zanzibar A.A Karume" aliunganisha Tanganyika na Zanzibar na kisha kuzaliwa taifa moja (Tanzania) tokea hapo ule mshikamano kama taifa, siasa ya ujamaa na kujitegemea vilichukua hatamu, na maendeleo yakaanza kuonekana katika wigo wa Elimu, kilimo kwa chakula na biashara.

Wakati huo taifa likipambana na adui mkubwa "Umasikini, Maradhi na Ujinga'".

Miaka2 baadae: Mwaka 1967 Jijini Arusha, ndipo lilipozaliwa  'Azimio la Arusha', likiwa na falsafa ya Ujamaa na Kujitegemea, ambapo Rais, mwalimu Nyerere alikua mstari wa mbele kupambana na maadui hao wa3 wa taifa.

UKOMO WA UONGOZI:

Mwaka 1985 Rais. Nyerere aliamua kustaafu kabisa na kwa hiari yake kujihusisha na siasa, hapo ndipo alimkabidhi Ali Hassan Mwinyi hatamu ya uongozi akichaguliwa kuwa Rais wa pili wa Tanzania (1985-1995) akafuatia H. Rais, Benjamini W. Mkapa (1995-2005) Rais wa3 wa Tanzania.

Ndani ya awamu hii ya3 ya uongozi wa Rais Mkapa: Taifa lilipata Pengo na simanzi kubwa ambayo huwenda pengine hadi wa hivi leo 'pengo lake bado halijazibika'

Ilikuwa,"Siku ya Alhamisi,

Tarehe14, mwezi10 , mwaka1999 kutokea (st. Thomas) -nchini Uingereza Mwalimu Nyerere alipokuwa amelazwa akipatiwa matibabu ya moyo, ndipo taarifa ilipolifikia taifa kuwa Rais wa kwanza, Mwalimu na Baba wa taifa "hatunaye tena" yaani ameiaga Dunia.

Nyimbo za maombolezo ziliimbwa, taifa likiomboleza, rambirambi kutoka kwingi duniani zilitumwa: Kuonyesha hakika H. Mwl Nyerere alikua kipenzi cha Dunia, Mkombozi wa Afrika na mfano mwema wa kuiga kwa Kila kiongozi anayewajali watu wake, maendeleo na kuweka mbele uzalendo wa taifa kwanza.

Mengine: Mwalimu ataendelea kukumbukwa kwa uadilifu, Elimu kwa wote, Kiswahili kutumika na kutambulikana rasi kuwa ni ligha rasmi ya taifa, na mshikamano wa Afrika, na Tanzania, nk.  Mpaka leo hii tukiadhimisha mika27, kumbukizi yake: Baba wa Taifa: Tunajifunza:

"Elimu si namna ya kupata cheti tu pekee, bali ni hali ya kujifunza namna ya kuiishi Elimu hiyo, na kuitumia kuleta maendeleo chanya kwa taifa na mtu binafsi."

 


MATUKIO MAKUBWA MUHIMU YA KUKUMBUKWA TANZANIA TOKA MWAKA 2000

Tokea Mwalimu, na Rais Nyerere (Late) ametutoka, Tanzania imepitia matukio mengi makubwa tangu kuingia kwa Milenia mpya mwaka 2000, hadi 2026: Na haya hapa ni miongoni mwa matukio hayo muhimu na yenye kukumbukwa zaidi:

MWAKA 2000:

Chini ya Rais wa awamu ya tatu. Late-Benjamin W. Mkapa: EAC 9east Africa Community ilifufuka tokea kuvunjika mwaka 1977) na kufurahisha zaidi yeye ndiye alichaguliwa kwa muhula wa pili (kwa 72% ya kura) kuiongoza jumuiya hii ya Muungano wa nchi za Afrika ya mashariki.

JANUARI 2001: Dosari Uchaguzi Zanzibar:

Ni mwaka huu wa 2001, katika uchaguzi mkuu wa Zanzibar “Waandamanaji wa CUF walijitokeza kwa maandamano yenye vurugu kupinga matokeo ya jumla ya uchaguzi mwishoni mwa mwaka-2000, ambapo mapambano yaliibuka kati ya waandamanaji na polisi, na hiyo ikapelekea vifo ya watu zaidi ya20, Pemba na Unguja’ ni Tukio hili lilitikisa demokrasia ya Tanzania kama nchi ya Amani na Zanzibar kwa ujumla.

JUNI 24, 2002: Ajali Ya Treni Igandu - Dodoma

Ni tukio baya zaidi la usafiri. Treni ya abiria kutoka Dar kwenda Dodoma ilishindwa kupanda mlima Igandu na kurudi nyuma kwa kasi na kugongana na treni ya mizigo, ambapo ilipelekea Zaidi ya watu makumi kufa katika ajali hiyo, na Taifa likaomboleza.

14 Disemba 2005:

Tanzania ilifanya uchaguzi wake mkuu, Uchaguzi ambao uliwezesha kumpata Rais wa awamu ya 4 (Jakaya Mrisho Kikwete) ambaye  alishinda kwa kishindo (80.28% ya kura zote zilizopigwa) akija na kauli mbiu iliyosema "Ari Mpya, Nguvu Mpya na Kasi Mpya".

Februari 2008:

Kuliibuka Sakata la kampuni hewa ya umeme (Richmond) iliyolipwa mabilioni ya pesa bila kuzalisha umeme; Ambapo ripoti ya Bunge ilimtaja Waziri Mkuu wakati huo (Mh. Edward Lowassa) na kupelekea yeye na mawaziri 2 kujiuzulu nafasi zao, kisha Rais, Jk. akavunja Baraza lote la Mawaziri.

Oktoba 2015:

Ilitamatisha awamu ya4 ya Urais wa Tanzania, kwa taifa kushuhudia Rais mwingine wa awamu ya5 (L. JP. Magufuli) Kushinda uchaguzi huo mkuu kwa (58%) dhidi ya mpinzani wake aliyetoka CCM na kuhamia CHADEMA” H. Edward Lowassa, aliyechuana naye vikali na kukaribiana kwa kura zilizopigwa kwa asilimia chache kupishana. Akija na kauli mbiu iliyosema “Hapa Kazi Tu” na mengi yalitokea ikiwemo, mafisadi kukalia kuti kavu.

MACHI 17, 2021:

Simanzi kwa Taifa: Ni Mwaka huu - Rais John Magufuli alifariki ghafla kwa matatizo ya moyo, na Siku 2 baadaye, aliyekuwa Makamu wake (Mh. Samia Suluhu Hassan) aliapishwa kuwa Rais wa6, na taifa likaandikisha historia mpya ya kumpata Rais wa kwanza (Mwanamke) katika historia ya Tanzania tokea enzi na enzi.

2022-2024: ENZI YA MIRADI MIKUBWA

SGR: Treni ya kisasa ya umeme Dar es Salaam - Morogoro - Dodoma - Mwanza yaanza.

Bwawa la Julius Nyerere (JNHPP): Bwawa kubwa zaidi Afrika Mashariki lenye kuzalisha MegaWatts-2115, likikamilika kwenye viunga vya Mto Rufiji.

Daraja la Kigongo - Busisi: Daraja refu zaidi Afrika Mashariki (Lenye urefu wa: 3.2km) ndani ya Ziwa Victoria lilikamilishwa.

Matukio Mengine Ingia hapa: Facebook

Jumatano, 7 Oktoba 2026

HEKIMA YA NDOA: SIRI YA MWANAMKE / MKE KULINDA KINYWA CHAKE!

 


#Na Stewart Meena

Ukichunguza Mwanamke 'Mke' akifundishwa kulinda kinywa chake ndani ya ndoa: NDOA inakua ni sehemu ya UPENDO na AMANI pamoja na kuwa salama sana ya kuishi, kinyume chake itakuwa uwanja wa mapambano!"

Hii ni hekima ambayo wazee wetu wamekuwa wakiifundisha kwa vizazi na vizazi. Katika dunia ya leo ambapo kila mtu anataka kuongea na kusikilizwa, wanawake wengi wamesahau nguvu iliyopo katika kunyamaza.

Kinywa Ndicho Kinachojenga Au Kubomoa Ndoa

  • Biblia inasema, "Mwanamke mwenye hekima hujenga nyumba yake, bali mpumbavu huibomoa kwa mikono yake mwenyewe." Kubomoa huku mara nyingi hakutokei kwa mapanga, bali kwa maneno.
  • Maneno makali, lawama za kila siku, kulinganisha mume wako na wanaume wengine, na kumjibu mume mbele za watoto au wageni - hivi vyote vinaua heshima na upendo taratibu.

Kulinda Kinywa Si Unyonge, Ni Hekima

  • Watu wengi hudhani mwanamke akilinda kinywa chake ni mnyonge au hana msimamo. La! Hasi!
  • Kulinda kinywa ni: Kujua Lini Kuongea: Kuna muda wa kuzungumza na muda wa kunyamaza. Mume akiwa na hasira, huo si wakati wa kujibizana.
  • Kujua JINSI ya Kuongea: Sio kila ukweli unasemwa kwa ukali. Ukweli unaweza kusemwa kwa upendo.
  • Kutunza Siri za Ndoa: Nini kinaendelea chumbani mwenu kisitoke nje. Rafiki yako si baraza la ndoa.
  • Mwanamke anayejua haya, mumewe humuona kama malkia na mahali pa kupata amani baada ya shida za nje.

Matokeo yake: Ndoa Inakuwa Peponi Duniani

Mwanamke anapolinda kinywa chake:

  • Nyumba inakuwa na (UPENDO) - kwa sababu hakuna maneno yanayochoma moyo kila siku.
  • Nyumba inakuwa na (AMANI) - watoto wanakua katika mazingira ya utulivu, si kelele za ugomvi.
  • Nyumba inakuwa (SALAMA) - mume harudi nyumbani kama anarudi vitani, bali anarudi kupumzika.

Kinyume chake?

Mwanamke asiyelinda kinywa chake, nyumba inageuka kuwa (UWANJA WA MAPAMBANO). Kila siku ni vita, kila neno ni risasi. Mwanaume huanza kupendelea kuwa nje kuliko ndani, na hatimaye ndoa hufa kifo cha taratibu.

ZINGATIA: 

Dada zangu, ukitaka ndoa yako idumu, anza leo, na ujfunze kusikiliza zaidi kuliko kuongea" kwenye kusikiliza kuna hekima ndani yake.

Pia: Jifunze kusema "asante" "samahani" na "nakupenda". Maneno haya matatu yana nguvu kuliko kelele, unazoshindania kuonyesha nafasi yako kama mke au mama wa familia.

Siri ya ndoa imara kwa wanandoa haipo kwenye pesa nyingi, ipo kwenye kutambua nafasi ya kila mmoja, kujali na kuthaminiana zaidi ya unavyoweza kujithamini mwenyewe.

Je, Unakubaliana na Hii? Tuandikie Maoni Yako Hapo Chini!

#SirMeena (Facebook: #HistoryAndAmazingThings #Special4fans)

#HekimaYaNdoa #Mapenzi

#MEENA NEWS BLOG

Facebook: http://www.facebook.com/stewart.meena

WhatsApp: 0778 291 375

Jumapili, 27 Septemba 2026

MZALIA CHINI: MAAJABU YAKE KATIKA KUTIBU FIGO NA INI

CHANCA PIEDRA - (Phyllanthus niruri)



Na. #Stewart Meena

Ukiwa na asili ya Misitu ya Amazon (South of America) kutoka mataifa ya Brazil, Colombia, na Peru “Chanca Piedra” Kwa Kiswahili ukiitwa “Mvunja Mawe’; Jina lililotoholewa kutoka lugha ya Kihispania, na likiwa na maana hiyohiyo "Mvunja Mawe".

Pengine mmea huu ni Baraka tuliyobarikiwa na mazingira asilia (Nature) yanayotuzunguka, ambapo kimsingi sio wote tunaoifahamu lulu iliyopo kwenye matumizi ya mmea huu.

Mmea huu kwa sasa umesambaa karibu ulimwenguni kote haswa kwenye maeneo yenye joto la kitropiki (Tropical) na maeneo yenye jua kali majira ya mchana na baridi nyakati za usiku, hivyo sio nadra kuuona upo na unapatikana kwa wingi maeneo yaliyokuzunguka.

Maeneo unakopatikana kwa Tanzania ni kama mikoa ya Pwani, Morogoro, Tanga, Kilimanjaro, Arusha, Manyara, Iringa, Dodoma, Rukwa, Kigoma, Mwanza, Mara, Geita na kwingineko barani Afrika na afrika mashariki kwenye nchi za Kenya, Uganda, DRC, Rwanda, Burundi nk.

Kwa lugha ya kibantu unaitwa ‘Mwana mwani’ na kwa ‘Wasambaa wa Lushoto, Tanga’ wanauita: ‘Mshasha / Kishanamiti au Mwana wa ngongo’ kutokana na namna unavyozalia matunda yake kwa chini ya majani yake.

Unawezaje Kuutambua?

Ni mmea mdogo usio refuka zaidi ya cm30-50, una Majani madogo madogo kama ya mshita na chini ya kila jani kuna mbegu ndogo ndogo, ambazo hizo ndio utambulisho wake na alama yake kubwa, huku ukiota kwa wingi kandokando ya barabara, maeneo ya nyumba maji yanapotiririka na mashambani sehemu zisizokuwa na kivuli kwa kuwa unapendelea zaidi kupata mwanga wa jua wa moja kwa moja.

 


HIZI HAPA FAIDA ZAKE KUBWA: Katika tiba asilia;

  1. Husaidia kuondoa Mawe ya Figo na Kibofu (Kidney Stones)
  2. Hii ndio kazi yake iliyo kubwa, Unasemekana kusaidia kuyeyusha na kutoa mawe ya figo na kuzuia yasitengenezwe tena, ndio maana unaitwa Mvunja Mawe.
  3. Huondoa sumu kwenye Ini na Homa ya Ini (Hepatitis), Husafisha ini, pia husaidia kupambana na homa ya ini (aina B) lakini pia huondoa mafuta yaliyozunguka na kuleta madharakwenye ini.
  4. Husaidia kupambana na Kisukari: Ambapo chai ya mmea huu baadhi ya tafiti zilionyesha unauwezo pia kwa kushusha sukari kidogo kwa wenye kisukari aina ya 2.
  5. Vidonda vya Tumbo na Presha: Husaidia kupunguza acid tumboni na wengine hutumia kwa presha na malaria
  6. UTI na kibofu ‘Mkojo’ Kuungua au kuwaka moto: Ikiwa ukienda haja ndogo unasikia maumivu kama ya kuungua ‘kuwaka moto’ kwa ndani haja inapotokea basi, mmea huu tafiti hueleza unasafisha njia hiyo vizuri, na pia kuponya walewenye UTI inayojirudia.

KUMB: UTI haiambukizwi kwa njia ya kujamiana (Mwanaume na mwanamke), huambukizwa kwa bacteria wanaozaliana kwa kuvaa nguo za unyevunyevu na zisizokauka, kukaa na haja ndogo muda mrefu, pia huzaliwa kwa kujisaidia mazingira ya uchafu haswa wenye vimelea vya haja kubwa au kwa kushiriki mapenzi kinyume na maumbile HIVYO: ‘Unashauriwa kusaficha vyoo vizuri, kumwaga maji mengi kabla ya kutumia na pia kuepuka


JINSI YA KUTUMIA (Kwa Elimu Tu)

Watu wengi hukaushia majani na shina kivulini, kisha hupika chai - kijiko kimoja cha majani makavu kwenye kikombe kimoja cha maji moto. (Kunywa mara 1-2 kwa siku)

Tahadhari: Usitumie ukiwa mjamzito, unanyonyesha, au una sukari ya chini sana. Kama una mawe makubwa ya figo, nenda hospitali kwanza, usicheze na figo. Mmea huu ni msaada tu, sio mbadala wa daktari.

 English Version:



Here is a simple guide for *Chanca Piedra (Phyllanthus niruri) - The Stone Breaker* as used in traditional herbal medicine.

This is for educational purposes only. Talk to a healthcare professional before use, especially if you have kidney stones, liver disease, or diabetes.

What Part to Use

The whole aerial part - leaves, stems, and small seed pods under the leaves. The roots are also used but leaves are most common.

How to Prepare It

A) Tea / Infusion (Most Common Method

Harvest fresh plant, wash well.

  • Dry it in shade for 3-5 days to keep its power. Don't dry in direct sun.
  • Crush the dried leaves into small pieces.
  • General traditional method: 1 tablespoon of dried herb in 2 cups of hot water. Steep for 10-15 minutes, then strain.
  • People traditionally drink it warm, 1 cup in the morning and 1 in the evening for a few days.

B) Fresh Juice

  • Take a handful of fresh, clean leaves and stems.
  • Pound or blend with a little water, then squeeze and filter the juice.
  • Traditionally a small amount is diluted with water.

C) Powder

  • After drying completely, grind into fine powder. It can be stored in a clean glass jar for months.
  • Traditionally 1/2 teaspoon mixed with warm water.

Traditional Uses

For Kidney Stones & UTI: The tea is taken for 1-2 weeks to help flush the urinary tract. It is believed to help relax the ureter and prevent calcium oxalate stones from forming.

For Liver Support: Taken as a light tea for a few days to help cleanse the liver.

For Digestion: Used in small amounts after meals.

 

Important Safety Warnings

DO NOT use* if pregnant, breastfeeding, or trying to conceive - it may cause issues, as It can lower blood sugar and blood pressure, so if you are on diabetes or pressure medicine, be very careful.

It increases urination, so drink plenty of water, and If you have large kidney stones, severe pain, blood in urine, or fever - *go to hospital immediately.

Lastly: This herb does not replace surgery or hospital treatment; and when consuming don't use it for more than 2-3 weeks continuously without a break.

Jumatatu, 21 Septemba 2026

FAHAMU MMEA WA KONGWA / JONGWA 'Commelina benghalensis' NA FAIDA ZAKE 10 KWA AFYA YAKO!


 

Watu wengi huweza kuuchukulia kama magugu-shamba tu na mimea sumbufu inayotambaa kumbe ni lulu kwenye baadhi ya tamaduni mbalimbali afrika, Asia, Ulaya na Amerika.

Na.

Stewart Meena.

Ni mmea wa porini unaoota sana Tanzania hasa mashambani, kando ya mito na sehemu zenye unyevunyevu, ambapo watu wengi huuona kama majani yanayotambaa na yaliyo masumbufu kwa rutuba ya mazao mengine katika shamba au bustani, kama ilivyo tu kwa mimea ya magugu kwani huota kwa kusambaa kama ilivyo kwa ukoka.

Mmea huu una majina mengi, ikilinganishwa na unakopatikana kwani una asili ya bara Asia, Afrika na ulaya na Amerika kusini, ambapo majina hayo ni kama vile: (Wandering Jew, Tropical Spiderwort, Matangawizi pori, Ndele, Kongwa na kule uchagani wakiuuta: ‘Ishongwe’ au ‘Iriria’ ) kitaalamu ukiitwa: Commelina benghalensis.

Je! Unawezaje kuutambua: Utambulisho Wake ‘Kama ilivyo pichani’ ina Shina laini, lenye maji au utomvu mweupe usio na rangi ya maziwa kama mimea ningine kwa ndani, ambapo huota kwa wingi kama ukoka na ikiwa kwakutambaa chini.

Majani yake ni ya kijani iliyopauka, umbo la yai nan cha katikati kwa mbele, huku Maua yake ni madogo ya yenye rangi ya bluu iliyokolea, na huweza kuonekana kwa wepesi zaidi ikiwa imechanua asubuhi tu, ikilinganishwa na mchana. Pia Huzaa juu na hata chini ya ardhi.

Image: Mr. Meena

Katika tiba asilia mmea huu una maajabu yake: na umekuwa ukitumika kwa miongo mingi kwenye baadhi ya tamaduni na kuleta matokeo katika tiba asilia ya mimea (Natural Herbs) ambazo nitakwenda kuziangazia hapa chini;

Sehemu Zinazotumika kama Dawa:

Majani, shina changa na mizizi yake; Ambapo mara nyingi hupondwa maji yake yakitoka au hukaushwa kivulini ‘usitumie yakiwa mabichi’

Matumizi Yake Kwenye Dawa Za Asili:

Haya ni matumizi yanayojulikana kwa tiba asili, kulingana na tafiti zilizofanyika kwenye baadhi ya tamaduni (Afrika na Asia) na tafiti hizo ni kwa tiba za mimea asilia pekee na sio kwa kwa utabibu mahospitalini au kwa ushauri wa daktari. (Zingatia: Kama una ugonjwa sugu muone mtaalamu wa afya).

Vidonda na Michubuko: Majani yake freshi hupondwa na kuwekwa kwenye kidonda. Unasemekana kusaidia kukausha kidonda haraka na kuzuia usaha kwa sababu una uwezo wa kupambana na bakteria.

Kuvimba na Maumivu ya viungo: Majani hupashwa moto kidogo kisha hubandikwa sehemu inayovimba. Wazee husema hupunguza maumivu.

Macho kuwasha na macho mekundu: Kwa baadhi ya jamii, maji ya majani yake yaliyochemshwa na kuchujwa vizuri hutumika kuosha macho” Hii inahitaji usafi mkubwa sana, usijaribu bila ushauri wa mtaalamu au mtabibu aliyewahi kujaribu kuyatumia.

Homa na Mafua: Chai ya majani yake hupikwa na kunywa kwa ajili ya kupunguza joto na kikohozi.

Matatizo ya njia ya haja ndogo ‘Mkojo’ na Figo: Mizizi yake kwa tiba ya Kihindi (Ayurveda) hutumika kutengeneza dawa ya kusafisha njia ya mkojo.


NB: Sehemu zingine kwa baadhi ya makabila hapa Tanzania, majani yake hupikwa na kutumiwa kama mboga ya kulia ugali kama ilivyo tu kwa ‘mchicha pori’ ikielezwa pia ni chanzo kikubwa cha vitamin mwilini.

JINSI INAVYOANDALIWA

Chukua majani yake freshi, kisha yaoshwe vizuri kwa maji safi, kisha yapondeponde hadi upate uji laini, kisha tumia kuyagandisha kwa nje au juu ya kidonda na ulipopata majeraha.

Au pia waweza kuyachemsha baada ya kuyachuma na kuyaosha kwa maji safi, kisha yakamue kwa chujio au kitambaa safi kisicho na nyuzinyuzi ili kupata juisi au ‘maji yake’ na tumia kama chai kutwa mara mbili.

TAHADHARI MUHIMU: Usitumie kwa kunywa ikiwa mabichi na hujayachemsha kwani huweza kukuletea ‘mzio’ (allergy) na usiyameze majani yake kwa usalama wa tumbo.

Pia: Kwa Wanawake wajawazito na watoto wadogo hawashauriwi kuitumia bila ushauri wa mganga au mtabibu wa dawa asili, Na kama kidonda ni kikubwa au kimevimba sana, nenda hospitali kwanza.

ASANTE KWA KUTUFUATILIA HADI MWISHO: Endelea kutembelea page hii ili kusoma pia Makala nyinginezo kwa ujuzi na maarifa zaidi. “Tuachie maoni yako, sehemu ya comment hapo chini’